Nieuwe AI-aanvallen laten zien hoe kwetsbaar organisaties zijn voor fouten in AI-koppelingen. Volgens Orange Cyberdefense groeit het risico dat één enkele misleiding, prompt injection of gestolen toegangstoken zich razendsnel door bedrijfsnetwerken verspreidt. Daarmee ontstaat een nieuw type supplychain-dreiging, maar dan via AI-systemen zelf. “Wie nu geen maatregelen treft, geeft aanvallers de ruimte om het tempo te bepalen”, waarschuwt Matthijs van der Wel-ter Weel, Strategic Advisor bij Orange Cyberdefense.
Meerdere incidenten maken de urgentie zichtbaarder dan ooit, zo blijkt uit de meest recente editie van de Security Navigator, het jaarlijkse onderzoeksrapport van Orange Cyberdefense. De EchoLeak-aanval op Microsoft 365 Copilot toonde hoe een verborgen opdracht in een e-mail voldoende was om de ingebouwde AI te misleiden. Ook de OAuth-aanval op Salesloft en Drift liet zien hoe een gestolen token van een AI-chatbot toegang gaf tot honderden bedrijfsomgevingen.
Volgens Orange Cyberdefense zijn dit geen op zichzelf staande voorbeelden, maar vroege signalen van een structureel risico. “AI wordt steeds meer een verbindende laag tussen systemen”, zegt Van der Wel-ter Weel. “Als een aanvaller één AI-koppeling weet te manipuleren, kan dat ongemerkt doorwerken naar allerlei processen, applicaties en data waar die AI toegang toe heeft. Dat maakt dit risico fundamenteel anders dan klassieke kwetsbaarheden.”
AI als nieuwe schakel in ketenrisico’s
Die nieuwe kwetsbaarheden ontstaan vooral doordat AI steeds dieper in bedrijfsprocessen terechtkomt. Veel organisaties gebruiken AI-agenten in applicaties, plug-ins en interne workflows. Dat maakt het lastig om precies te zien waar AI toegang heeft en welke rechten daarachter schuilgaan.
Volgens Orange Cyberdefense ontstaat een nieuw soort ketenrisico, opgebouwd uit drie lagen:
- De invoer die een AI-model ontvangt, zoals e-mails of klantinformatie.
- De koppelingen met apps, tokens en plug-ins.
- De datastromen waar AI zelfstandig mee werkt.
“Die drie lagen vormen samen een netwerk waarin één fout zich kan verspreiden naar andere systemen”, zegt Van der Wel-ter Weel. “Het gebeurt soms zonder dat een medewerker iets hoeft te openen of te klikken. Dat maakt deze aanvallen zo verraderlijk.”
Daarbovenop ontstaan nieuwe afhankelijkheden van een klein aantal mondiale AI-leveranciers. De hoge ontwikkelkosten, geopolitieke spanningen en snelle productwijzigingen vergroten het risico dat organisaties plots zonder ondersteuning staan. Volgens Orange Cyberdefense kan dat direct gevolgen hebben voor de beveiliging van AI-systemen die diep in processen zijn ingebed.
Organisaties onderschatten de impact
Orange Cyberdefense waarschuwt dat veel bedrijven AI nog behandelen als een vrijblijvende functionaliteit, terwijl de technologie vaak toegang heeft tot dezelfde data en rechten als kritieke bedrijfsapplicaties.
“AI heeft soms meer toegang dan een gemiddelde medewerker”, zegt Van der Wel-ter Weel. “Dat maakt AI niet alleen een hulpmiddel, maar ook een hoog geprivilegieerd systeem dat bescherming nodig heeft. We zien dat die stap nog vaak ontbreekt.”
Drie maatregelen voor veilige inzet van AI
Orange Cyberdefense adviseert organisaties om AI direct te behandelen als een account van een systeembeheerder. Dat betekent een combinatie van technische en organisatorische maatregelen:
1. Inzicht in AI-koppelingen en datastromen
Veel organisaties weten niet precies waar AI actief is, welke plug-ins meedraaien of welke applicaties via AI indirect met elkaar verbonden zijn. Dat leidt tot blinde vlekken. Zonder een volledig overzicht kunnen bedrijven niet beoordelen waar de grootste risico’s ontstaan.
Volgens Orange Cyberdefense moet elke organisatie beginnen met een inventarisatie die vergelijkbaar is met assetmanagement voor kritieke systemen: zichtbaar maken welke modellen draaien, welke cloudinterfaces zijn ingeschakeld, hoe data worden verwerkt en welke rechten hierbij horen. “Zonder inzicht is elke beveiligingsmaatregel symptoombestrijding”, zegt Van der Wel-ter Weel. “Dit is de basis. Geen overzicht betekent geen controle.”
2. Beperk rechten en toegangstokens
AI-systemen krijgen in veel bedrijven automatisch dezelfde rechten als de applicaties waarin ze zijn ingebouwd. Dat lijkt efficiënt, maar vergroot het risico dat één misleiding of gestolen token toegang geeft tot complete bedrijfsomgevingen.
Orange Cyberdefense ziet in veel incidentonderzoeken dat juist die overmatige rechten de impact vergroten. Organisaties moeten daarom privileges scheiden, tokens isoleren, minimale toegang instellen en gevoelige acties blokkeren tenzij deze expliciet nodig zijn. “We zien regelmatig dat één token toegang geeft tot meerdere omgevingen tegelijk. Dat is vragen om problemen”, waarschuwt Van der Wel-ter Weel. “AI moet dezelfde strengheid krijgen als een admin-account: alleen toegang waar het strikt noodzakelijk is.”
3. Continue monitoring van AI-gedrag
AI-systemen opereren autonoom en kunnen zelfstandig acties uitvoeren, data opvragen of processen starten. Dat vraagt om monitoring die verder gaat dan klassieke detectiesystemen. Naast bekende patronen moeten organisaties letten op afwijkend gedrag van de AI zelf: ongebruikelijke dataflows, automatische aanpassingen in workflows of output die niet past bij normaal gebruik.
Volgens Orange Cyberdefense moet AI worden opgenomen in SOC-processen, met duidelijke drempelwaarden, logging en detectie op gedragsniveau. “AI werkt sneller dan een mens, dus afwijkingen verspreiden zich ook sneller”, zegt Van der Wel-ter Weel. “Als je dat niet monitort, zie je een aanval pas wanneer de schade al is aangericht.”
Beveilig zoals de meest kritieke systemen
Volgens Van der Wel-ter Weel zijn deze maatregelen de enige manier om de impact van kettingreacties te beperken. “AI biedt enorme kansen voor efficiëntie en detectie, maar alleen wanneer de technologie net zo streng wordt beveiligd als onze meest kritieke systemen. Anders kan één simpele misleiding uitgroeien tot een incident dat meerdere applicaties tegelijk raakt. Dat is het laatste wat organisaties kunnen gebruiken.”
Download Security Navigator 2026
De volledige analyse van deze ontwikkelingen is te vinden in de Security Navigator 2026, het jaarlijkse onderzoeksrapport van Orange Cyberdefense.Download het rapport hier.