Blogs

CCTV bewaakt de openbare ruimte, niet de privésfeer

cctv

Bij CCTV denken veel mensen meteen aan ‘1984’ van George Orwell, waarna de paranoïde toeslaat. Deze reactie is enigszins ongegrond en iedereen die een beetje bekend is met deze technologie kan dat beamen.

wilco ravestein
Door Wilco Ravestein, channel sales director bij Paessler.

In zijn roman ‘1984’ beschreef George Orwell een wereld waarin iedereen onophoudelijk werd bespied. Dat gebeurde hoofdzakelijk via tweewegs ‘teleschermen’ waaraan niemand kon ontsnappen. Het telescherm is zowel een zender als ontvanger die de burgers van Oceanië bewaakt. Dat gebeurt in ieder huis, in openbare locaties en op het werk. Het geringste teken van verzet, al is het maar een geïrriteerde gezichtsuitdrukking, kan resulteren in directe arrestatie en celstraf. Dat klinkt nogal griezelig, nietwaar?

1. De technologie achter CCTV bewakingscamera’s

Laten we beginnen met een nadere uitleg van de terminologie en technologie.

CCTV staat voor ‘closed-circuit television’. Dat ‘gesloten circuit’ wil zeggen dat de beelden van bewakingscamera’s naar een beperkt aantal ontvangers worden verzonden. De meeste moderne bewakingssystemen maken gebruik van digitale camera’s die met een computer zijn verbonden via een TCP/IPnetwerk. Ze worden daarom ook wel IP-camera’s genoemd.

Sommige bewakingssystemen maken daarnaast gebruik van speciale software voor beeldbewaking die voorziet in functies als bewegingsdetectie, gezichtsherkenning en gegevensopslag. De meeste bewakingscamera’s hebben een CMOS-sensor of CCD-sensor. In beide gevallen is de sensor voor het genereren van beelden afhankelijk van licht. Hoewel er geen sprake is van merkbare verschillen in beeldkwaliteit tussen de twee, worden CCD-sensoren voornamelijk geïnstalleerd in analoge camera’s, omdat ze een PAL-resolutie bieden. CMOS-sensoren worden voornamelijk in HD-camera’s aangetroffen. Voor beeldbewaking in het donker zijn weer speciale infraroodcamera’s vereist.

2. Voor welke doeleinden wordt CCTV ingezet?

CCTV is geen nieuw fenomeen, maar de technologieën die momenteel voor camerabewaking worden ingezet zijn dat wel. Dat geldt met name voor gezichtsherkenning en de detectie en analyse van bewegingspatronen. De toepassingen voor moderne CCTV-bewakingscamera’s vallen ruwweg in twee categorieën: bewaking van openbare ruimtes en bewaking van gebouwen en faciliteiten.

De bewaking van openbare ruimtes is waarschijnlijk de meest voorkomende toepassing van CCTV. Als je in de stad woont en ’s ochtends de deur achter je dichttrekt, is de kans groot dat je gefilmd wordt door een digitaal bewakingsnetwerk en dat die beelden op een centrale locatie worden opgeslagen en geanalyseerd.

De politie maakt naast conventioneel filmen en fotograferen gebruik van mobiele bewakingscamera’s voor het achterhalen van de identiteit van demonstranten die de wet- en regelgeving inzake publieke demonstraties overtreden. Daarnaast maakt een groeiend aantal overheidsinstellingen gebruik van videobewakingssystemen om hun gebouwen en faciliteiten tegen aanvallen te beschermen.

3. En de koploper in het gebruik van CCTV is…

… het vriendelijke, idyllische Zweden. Sorry, ik maak een grapje. Het is China.

Als we het over overheidsbemoeienis in de 21e eeuw hebben, schiet ons de Volksrepubliek China vanzelfsprekend als eerste te binnen. Toch weten we niet precies voor welke doeleinden CCTV in China wordt gebruikt en of het eenpartijstelsel de enige partij is die van deze ontwikkeling profiteert. Van buitenaf bezien verricht China onvervalst pionierswerk. Niet alleen wat CCTV betreft, maar ook op het gebied van milieubewaking en smart cities. Als je de scepter zwaait over een land met bijna 1,4 miljard inwoners en iedereen je steden als synoniem ziet voor smog, is het niet meer dan logisch dat je wilt weten hoeveel burgers ’s ochtends het openbaar vervoer nemen en hoeveel liever de auto pakken. En als je pionier bent op het gebied van elektrische mobiliteit wil je natuurlijk ook weten waar en wanneer er sprake is van een hoge concentratie van mensen, welke bussen zij nemen en hoeveel kilometers zij afleggen. Al dit soort analyses zijn mogelijk met CCTV-technologie.

China streeft ernaar om in 2030 een uitgebreid systeem voor milieubewaking te hebben ontwikkeld dat bijdraagt aan een betere gezondheid en langere levensverwachting van burgers. CCTV zal daarbij uitkomst bieden. Maar uiteraard komt er niet alleen goed nieuws uit China. Zo zijn er plannen om CCTV-camera’s in te zetten om mensen in de gaten te houden en goede van slechte burgers te onderscheiden. Als je een sigaret opsteekt in een openbare ruimte, weet je vast in welke categorie je zult vallen. Maar objectief beschouwd maakt de ontwikkeling rond CCTV geen deel uit van een Orwelliaanse nachtmerrie. En dat brengt ons bij het vierde en laatste punt.

4. CCTV ≠ 1984

Het moge duidelijk zijn dat CCTV kan worden ingezet voor andere dingen dan waarvoor het oorspronkelijk bedoeld was (net als elke andere digitale technologie, overigens). Maar CCTV is niet ontwikkeld om mensen in hun privésfeer te bespioneren, en is ook niet in staat om dat te doen. Ze verwerven vooral inzicht in het leven in de 21e eeuw wat zo nodig bijgestuurd kan worden, zodat het voor iedereen de moeite waard blijft.

CCTV reikt niet verder dan onze eigen vier muren. Of die van ruimtes waarin privacy een beschermende functie heeft, zoals de werkplek of een huisartsenpraktijk. CCTV staat dus niet gelijk aan toekomstscenario’s zoals die van 1984. Zoals we hebben gezien is CCTV allesbehalve een nieuw fenomeen. De concrete toepassingen voor openbare veiligheid, milieubewaking en de ontwikkeling van smart cities zijn dat wel.

Naar boven