Kunstmatige intelligentie (AI) is en blijft een onweerstaanbare hype. Het heeft niet alleen ’s werelds beste schakers en Go-spelers verslagen, maar ook voor een revolutie gezorgd in bijvoorbeeld de gezondheidszorg en in de manier waarop we kennis vergaren. In principe mooie ontwikkelingen, maar wist je dat AI ons al heel lang gebruikt om intuïtiever en menselijker te worden, en dat de grote technologiebedrijven dat proberen te verbergen?
The Verge publiceerde eerder dit jaar een video over kunstmatige intelligentie, met kort samengevat de volgende boodschap: wanneer je een CAPTCHA gebruikt, train je AI door middel van ‘labeling’. En wanneer je slimme boekhoudsoftware gebruikt, dan is het meestal geen software die je bonnetjes leest, maar gewone (slecht betaalde) mensen. Sommige bedrijven zijn hier open over, anderen hebben de neiging om dit te ontkennen.
Het verband tussen programma’s met kunstmatige intelligentie, hun training en menselijke arbeid is interessant, en komt in drie vormen voor:
1. We krijgen een afbeelding of ander bestand te zien, bijvoorbeeld met een CAPTCHA. We ontcijferen een onduidelijke tekst of selecteren afbeeldingen met een bepaalde inhoud, zoals een foto met stoplicht. We doen dus zelf de labeling, en de afbeelding (of ander bestand), samen met het label, helpt kunstmatige intelligentie voor een toekomstige opdracht. Er valt iets voor te zeggen dat in de context van een CAPTCHA al in het begin bepaald moet zijn wat het “juiste antwoord” is en de computer dit dus al weet. Maar AI-training werkt uiteindelijk door het herhaaldelijk leren van patronen, en wie zegt dat de CAPTCHA al met 100% zekerheid het juiste antwoord of de juiste antwoorden weet? En als je gevraagd wordt om twee onduidelijke woorden te typen, kan één ervan de eigenlijke CAPTCHA zijn, en de tweede een straatnaam uit Google Street View of een tekstfragment uit een boek dat niet leesbaar was voor AI.
2. Dit is een “turkachtige” situatie, maar heeft niets te maken met Turkije. “De Turk” was een (mechanische) illusie waarbij een menselijke schaakmeester zich in een schaakmachine verstopte, en zo de machine kon bedienen. Hij werd eind 18e eeuw gebouwd door Wolfgang von Kempelen om indruk te maken op Maria Theresia van Oostenrijk. De man die incognito schaak in de machine speelde was behoorlijk goed en versloeg onder andere Napoleon Bonaparte en Benjamin Franklin. De ongewone naam van de machine heeft te maken met de oosterse kleding van de figuur.
Amazon verwijst naar deze illusie met zijn mechanische Turk of “MTurk“. Naar buiten toe wordt iets gepresenteerd als kunstmatige intelligentie, terwijl de mens daarbij gedeeltelijk of zelfs volledig betrokken was. Als je zin hebt om het werk van machines over te nemen, die vervolgens alle lof verzamelen, kun je je inschrijven bij Amazon Mechanical Turk. Dan kun je taken voor een paar cent oplossen, zoals het typen van woorden die in een document voorkomen. Klinkt leuk.
3. Een combinatie van de twee bovenstaande opties, te vinden in complexe projecten.
Kunstmatige intelligentie is dus nog erg afhankelijk van het menselijk brein, maar zal zich steeds blijven verbeteren en uiteindelijk onze hulp niet meer nodig hebben. Ergens is dit geruststellend….of toch niet? Hoe zie jij dit?